Het kooklab #02



De lekkerste friet
(... bak je op Jupiter)


Het wetenschappelijk onderzoek is al een paar jaar oud, maar aangezien de toen opgedane kennis nog steeds niet door de thuiskok is opgepakt, leek het me slim om het nog maar eens met je te delen: bak je friet nou eens op Jupiter! Het levert de meest krokante en minst vette frietjes op.

 


Crisisfriet

Het jaar 2014. Griekenland beleeft haar grootste financiële crisis ooit, maar gelukkig is er een klein clubje van de slimme Griekse onderzoekers bezig met een zoektocht naar het antwoord op een essentiële vraag: waar in ons universum zou je de lekkerste frietjes kunnen bakken? Na een theoretisch gedachtenexperiment over de invloed van zwaartekracht op het bakproces, moeten ze het in de praktijk gaan testen. Omdat het te duur is om de ruimte in te gaan, besloten ze het praktische experiment op aarde uit te voeren. Met een frituurpan en een zak met aardappels trekken ze naar Noordwijk, Nederland. Daar heeft de Europese ruimtevaartorganisatie ESA de mogelijkheid om onderzoek te doen onder verhoogde zwaartekracht met behulp van een zwaartekrachtcentrifuge. Zo eentje die je waarschijnlijk wel kent als machine waarin straaljagerpiloten leren omgaan met extreme g-krachten.

 

            James bond in zo’n simulator

 


Uitkomst

Uit het onderzoek met de rondslingerende frituurpan bleek dat wanneer ze frietjes bakten bij een zwaartekracht die drie keer hoger was dan die op aarde (3g) de uitkomst het meest optimaal was: de gebakken stukjes aardappel hadden een krokantere korst en namen minder vet op dan de frieten die bij aardse zwaartekracht gebakken werden. Deze hogere zwaartekracht komt ongeveer overeen met de zwaartekracht die heerst op de planeet Jupiter.

 

            Lees hier de wetenschappelijke publicatie.

 

 

Hoe werkt dat dan?

Op het moment dat je een rauw stukje aardappel in de frituur gooit, ontstaan er rondom dit frietje vele kleine belletjes. Zowel water- als luchtbelletjes. Veel belletjes blijven als het ware plakken aan het oppervlak van het frietje. Echter, op alle plekken waar een belletje water of lucht de friet raakt, wordt de friet niet goed krokant gebakken. De olie is heter dan het water of de lucht en bakt niet bruin. Hoe groter en gelijkmatiger en contactoppervlak tussen olie en friet, hoe krokanter deze wordt. En bovendien: hoe minder kans deze heeft om olie op de nemen. 

 

Bij verhoogde zwaartekracht neemt het volume van de belletjes af; De belletjes worden kleiner en raken daarnaast sneller los van het frietoppervlak. Het gevolg: veel meer contact tussen olie en friet en dus een krokantere en minder vette hap.

 

Tot slot bleek uit het onderzoek dat het effect van een nóg hogere zwaartekracht verwaarloosbaar was. Op planeten met een nog hogere zwaartekracht dan die van Jupiter zou je dezelfde krokante frietjes moeten kunnen bakken.

 

 

Voor Het Klokhuis kan alles

Even geleden hebben we voor Het Klokhuis dit experiment nog eens dunnetjes overgedaan (Dat is een serieus voordeel van werken bij Het Klokhuis. Je kunt een raketwetenschapper bellen met de vraag of hij zin heeft om zijn miljoenen kostende zwaartekrachtcentrifuge nog eens in te zetten om een zakje friet in te frituren. Het onderzoek naar satellieten wordt dan even stilgelegd om dit veel smakelijkere experiment op te kunnen tuigen. Nogmaals duizendmaal dank aan ESA dat we dit met jullie mochten doen).

 

           ESA bakt met Het Klokhuis friet op Jupiter

 

 

Ja, Leuk! Maar wat heb ik eraan?

 

Goede vraag. De kans dat er ooit een snackbar zal worden geopend op de gasreus Jupiter lijkt me onwaarschijnlijk klein. Laat staan dat er genoeg klanten zullen komen om de zaak een beetje draaiende te houden. De Griekse onderzoekers suggereren zelf dat dit resultaat mogelijkheden biedt aan innovatieve koks die met behulp van centrifuges hun frituurkunsten zouden kunnen verbeteren.

 

Ik denk dat dit weetje vooral heel goed te gebruiken is op het eerstvolgende moment dat jullie zin hebben in frituur en iemand vraagt waar je heen moet voor de allerlekkerste frieten…

 

 

(W)eet smakelijk!

 

 

De wetenschappelijke studie naar friet bakken in de ruimte


Lees het artikel

Het Klokhuis doet bij ESA het onderzoek nog eens dunnetjes over:


Het Klokhuis

Het lekkerste eitje (maak je niet op Jupiter, maar in de vaatwasser. Gewoon in je eigen aardse keuken)


Lees het artikel

Contact 

NUL ZES 44970242

eric [at] dekookprofessor.nl

Copyright © De Kookprofessor